Instytut Transportu Samochodu zaprezentował Badawczy Symulator Samochodu Ciężarowego i Autobusu. Urządzenie zostało wyprodukowane przez norweską firmę AutoSim. Jest to wysokiej klasy urządzenie przeznaczone do badania kierowców w zakresie wpływu różnego rodzaju dysfunkcji (skaza nowotworowa, skaza epileptyczna, zmęczenie, środki odurzające i inne) na możliwość prowadzenia samochodu ciężarowego, ciągnika siodłowego z naczepą/przyczepą oraz autobusu. Symulator znajduje również zastosowanie w doskonaleniu umiejętności jazdy, a z uwagi na zaawansowane możliwości pomiarowe, może służyć do badań związanych z infrastrukturą drogową. Warto zaznaczyć, iż już w fazie szkolenia, kierowcy mogą zdobyć wiedzę o zoptymalizowanym stylu jazdy, która zmniejsza zużycie paliwa w warunkach realnej eksploatacji pojazdów. Dodatkowo symulator umożliwia podnoszenie kwalifikacji w warunkach specjalnych tj. zmniejszona przyczepność, czy też trudne warunki atmosferyczne. Baza danych systemu wizualizacji obejmuje znaczną ilość scenariuszy. Rozbudowane oprogramowanie symulatora dopuszcza projekcję do 100 obiektów drogowych jednocześnie i naśladowanie jazdy po ponad 200 km wirtualnych dróg.
(Fot.: PD@N 329-17jm) ^ Symulator AS-1300 to urządzenie łączące wiele funkcjonalności, co pozwala na jego efektywniejsze wykorzystanie w różnych obszarach badań: ?systemów wspomagających prowadzenie pojazdu; ?komunikacji wewnątrz systemu “otoczenie – kierowca – samochód”; ?zawartości i rozmieszczenia elementów wnętrza kabiny samochodu; ?zachowań kierowców i nowych rozwiązań w zakresie infrastruktury drogowej; ?elementów technologii “drive by wire”, takich jak aktywne układy hamulcowe; ?systemów komunikacji samochód-infrastruktura i samochód-samochód; ?zintegrowanych, nowych koncepcji sterowania pojazdem; ?wpływu leków i innych substancji na percepcje kierowcy; ?skuteczności szkoleń – informowała dr Izabella Mitraszewska.
(Fot.: PD@N 329-23) ^ Schemat działania symulatora
(Fot.: PD@N 329-24)
(Fot.: PD@N 329-18jm) ^ Kabina symulatora jest taka sama, jak w ciężarowej Scanii. Po przekręceniu kluczyka słychać pracę silnika i czuć delikatne wibracje pojazdu. Siedzimy w 12 tonowym pojeździe.
(Fot.: PD@N 329-19jm) ^Podczas symulacji, wytwarzane jest wrażenie uczestnictwa kierowcy w realnym ruchu drogowym (rzeczywista kabina pojazdu marki Scania wraz z pełnym wyposażeniem, układ prezentacji obrazu o wysokiej rozdzielczości). Generowane są bodźce mechaniczne (wibracja kabiny i fotela kierowcy) oraz efekty dźwiękowe (czterokanałowy system nagłośnienia wewnątrz kabiny). O zaawansowanych możliwościach symulatora świadczy fakt, iż złożone modelowanie ruchu pojazdu obejmuje dynamikę nadwozia, podwozia, elementy zawieszenia i ogumienia, układ kierowniczy, hamulców, układy wspomagające prowadzenie pojazdu (wspomaganie hamulca, ABS, ASR), czyli wszystkie czynniki, które rzutują na zachowanie pojazdu w warunkach rzeczywistych.
(Fot.: PD@N 329-22)
(Fot.: PD@N 329-21jm) ^ Ważnym elementem symulatora jest układ wizualizacji, na który składa się cylindryczny ekran oraz zestaw projektorów połączonych z systemem komputerowym. Całość jest nadzorowana ze stanowiska operatora. Pole widzenia wynosi 200 stopni, co oznacza, że kierowca podczas jazdy nie widzi krawędzi ekranu, tylko przesuwająca się stosownie do prędkości scenerię, wygenerowana przez komputer (drzewa, budynki, elementy infrastruktury drogowej, ludzie, etc.).
(Fot.: PD@N 329-20jm) ^ Ze stanowiska operatora na oddzielnym monitorze obserwowane jest także wnętrze pojazdu.
Dzięki wykorzystaniu zaawansowanej techniki, adepci kursu nauki jazdy z wykorzystaniem dynamicznego symulatora są znacznie lepiej przygotowani do pracy na różnych typach pojazdów, w dowolnie wybranych warunkach drogowych i atmosferycznych. Ponadto, możliwość “nieskończonego” odtwarzania setek scenariuszy drogowych, w tym sytuacji niebezpiecznych, wyrabia u kierowców naturalne reakcje odruchowe, pozbawione stresu i paniki. Największą zaletą wykorzystania symulatora jest możliwość szkolenia w bezpiecznych warunkach, bez zagrożenia dla kursanta i instruktora. Dodatkowo, uniwersalny charakter symulatora zapewnia: zmniejszenie kosztów szkolenia (m.in. o koszt paliwa, ubezpieczenia pojazdu etc.), ochronę środowiska, bezpieczną naukę jazdy w warunkach specjalnych, powtarzalność ćwiczeń umożliwiającą przyswojenie “dobrych praktyk”, zgodność z wymaganiami dyrektyw UE dotyczących szkoleń kwalifikacyjnych kierowców, długi cykl eksploatacji urządzenia (w porównaniu z rzeczywistym pojazdem).
Twórcy urządzenia przekonują, iż wykorzystanie symulatora przyczynia się znacząco do redukcji zanieczyszczenia środowiska naturalnego (nawet o 50%). Według szacunków norweskiego producenta, 1000 pojazdów ciężarowych generuje 40 500 ton dwutlenku węgla, podczas gdy cykl szkoleniowy z wykorzystaniem symulatora AS-1300 tylko 20 000 ton. Warto zaznaczyć, iż już w fazie szkolenia, kierowcy mogą zdobyć wiedzę o ekonomicznym stylu jazdy, która zmniejsza zużycie paliwa w warunkach realnej eksploatacji pojazdów.
Poza mniejszą uciążliwością dla środowiska, symulator jest równie, narzędziem zmniejszającym koszty systemu nauczania kierowców: system szkolenia i możliwość komputerowej oceny wyników oznacza mniejsze zapotrzebowanie na pracę instruktorów na torze szkoleniowym, większa efektywność w porównaniu ze szkoleniami pojazdach, gdzie przeprowadzenie analogicznych zadań pochłania więcej czasu i jest mniej skuteczne; w większości krajów UE 4 godz. ćwiczeń na symulatorze są traktowane jak 7 godz. Jazdy w rzeczywistym ruchu drogowym, ok. trzykrotnie niższy koszt godziny szkolenia w porównaniu ze szkoleniem na autodromie.
